ऑपरेशन सिंदूर यशस्वी झाले, परंतु या काळात भारत आणि काही देशांमधील संबंधांचे वास्तव समोर आले आहे. या काळात, तुर्कीयेचा खरा चेहरा उघड झाला आहे.२०१४ पासून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोरोना महामारी आणि भूकंपाच्या काळात तुर्कीला बरीच मदत पाठवली आहे. पण तुर्कीये प्रत्येक वेळी भारताची फसवणूक केलेली आहे.तुर्कीने उघडपणे पाकिस्तानला पाठिंबा दिला आहे.भारताविरुद्ध तुर्कीने पाकिस्तानला पाठिंबा दिला हे कोणापासूनही लपलेले नाही. आता या प्रकरणात एक मोठा खुलासा झाला आहे. अहवालानुसार, तुर्कीने भारताविरुद्ध हल्ल्यांसाठी पाकिस्तानला ३५० हून अधिक ड्रोन पाठवले होते. यासोबतच, तुर्कीने हे ड्रोन चालवण्यासाठी लष्करी ऑपरेटर देखील पाठवले. भारताविरुद्ध ड्रोन हल्ला करण्यात तुर्की सल्लागारांनी पाकिस्तानला पूर्ण मदत केली. पाकिस्तानी कारवाई सुरू होण्यापूर्वी तुर्कीचे एक लष्करी युद्धनौका कराची बंदरात पोहोचले होते. पाकिस्तानी माध्यमांनी दावा केला होता की युद्धनौका पाकिस्तानसाठी शस्त्रास्त्रे घेऊन जात होती, परंतु तुर्कीच्या संरक्षण मंत्रालयाने मीडिया वृत्त फेटाळून लावले होते. तथापि, आता तुर्कीयेचे रहस्य उघड झाले आहे.भारत आणि पाकिस्तानमधील चार दिवस चाललेल्या युद्धात, पाकिस्तानने तुर्कीयेने पुरवलेल्या ड्रोनचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला.दोन्ही देशांमधील आंतरराष्ट्रीय सीमेवर वेगवेगळ्या हल्ल्यांमध्ये एकूण ३५० हून अधिक तुर्की ड्रोनचा वापर करण्यात आला. एका सूत्रानुसार, पाकिस्तानमध्ये उपस्थित असलेले तुर्की लष्करी कर्मचारी भारताविरुद्ध ड्रोन हल्ल्यांमध्ये सहभागी होते.ऑपरेशन सिंदूर नंतर, तुर्की सल्लागारांनी भारतावर ड्रोन हल्ले करण्यात पाकिस्तानी सैन्याला मदत केली. भारताच्या प्रत्युत्तराच्या कारवाईत दोन तुर्की ड्रोन ऑपरेटर देखील मारले गेल्याचे सूत्रांनी सांगितले.पाकिस्तानने भारताविरुद्ध TB2 ड्रोन आणि YIHA ड्रोन वापरल्याचे वृत्त आहे. या ड्रोनचा वापर लक्ष्य ओळखण्यासाठी आणि शत्रूला स्वतःचा नाश करून नुकसान पोहोचवण्यासाठी केला जातो असे मानले जाते.२२ एप्रिल रोजी जम्मू आणि काश्मीरमधील पहलगामच्या बैसरन व्हॅलीमध्ये दहशतवाद्यांनी पर्यटकांना लक्ष्य केले, ज्यामध्ये २६ लोक ठार झाले आणि १७ हून अधिक जखमी झाले. या हल्ल्यात सहभागी असलेल्या दोन दहशतवाद्यांचा संबंध पाकिस्तानशी होता, त्यानंतर भारताने पाकिस्तानविरुद्ध अनेक पावले उचलली, ज्यामध्ये १९६० चा सिंधू पाणी करार रद्द करणे समाविष्ट होते.७ मे च्या रात्री, भारताने पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मध्ये असलेल्या नऊ दहशतवादी अड्ड्यांवर हवाई हल्ले केले आणि त्यात किमान १०० दहशतवादी ठार झाले. दहशतवाद्यांना ठार मारल्याच्या प्रत्युत्तरात, पाकिस्तानने भारतीय लष्कर आणि निवासी ठिकाणांना लक्ष्य केले, ज्यामुळे दोन्ही देशांमध्ये संघर्ष झाला.ही लढाई चार दिवस चालली ज्यामध्ये तुर्कीने उघडपणे पाकिस्तानला पाठिंबा दिला. गुरुवारी रात्री भारताच्या उत्तर आणि पश्चिम सीमेवर हल्ला करण्यासाठी पाकिस्तानने वापरलेल्या ड्रोनच्या अवशेषांच्या प्राथमिक तपासणीत असे दिसून आले आहे की हे ड्रोन तुर्की-मूळच्या सोंगर सशस्त्र ड्रोन प्रणालीचे आहेत, असे भारत सरकारने शुक्रवारी सांगितले.पत्रकारांना माहिती देताना विंग कमांडर व्योमिका सिंग आणि कर्नल सोफिया कुरेशी यांनी सांगितले की, सियाचीनपासून सर क्रीकपर्यंत आंतरराष्ट्रीय सीमा आणि नियंत्रण रेषेवर ३६ ठिकाणी सुमारे ३००-४०० ड्रोनने हल्ला करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. त्यांनी सांगितले की ड्रोनच्या ढिगाऱ्याची फॉरेन्सिक तपासणी सुरू आहे आणि सुरुवातीच्या अहवालात असे दिसून आले आहे की हे ड्रोन तुर्कीच्या असिसगार्ड कंपनीचे सोंगर ड्रोन होते.भारत आणि पाकिस्तानमधील थेट युद्धनौका सुरू होण्यापूर्वी, तुर्की नौदलाचे एक युद्धनौका, TCC BUKUKADA, कराची बंदरात पोहोचले. युद्धनौका कराचीत पोहोचण्यापूर्वीच तुर्कीचे सी-१३० विमान कराचीत उतरले होते. पाकिस्तानी माध्यमांमध्ये असा दावा करण्यात आला होता की हे विमान लढाऊ शस्त्रांनी सुसज्ज होते. परंतु तुर्कीच्या संरक्षण मंत्रालयाने हे दावे फेटाळून लावले आणि म्हटले की विमान कराचीमध्ये इंधन भरण्यासाठी उतरले होते, पाकिस्तानला शस्त्रास्त्रे पुरवण्यासाठी नाही.एर्दोगान यांची पाकिस्तानी दहशतवाद्यांना श्रद्धांजली संपूर्ण तणावादरम्यान तुर्कीचे अध्यक्ष रेसेप तय्यिप एर्दोगान देखील पाकिस्तानसोबत उभे असल्याचे दिसून आले. भारताच्या हवाई हल्ल्यात पाकिस्तानी दहशतवाद्यांचा मृत्यू झाल्याची बातमी आल्यानंतर सोशल मीडियावर असे लिहिले गेले की, ‘आम्हाला काळजी आहे की क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे पाकिस्तान आणि भारत यांच्यातील तणाव पूर्ण संघर्षात बदलू शकतो, ज्यामुळे मोठ्या संख्येने नागरिक शहीद होऊ शकतात.’ हल्ल्यात प्राण गमावलेल्या आपल्या बांधवांवर दया करण्यासाठी मी अल्लाहकडे प्रार्थना करतो आणि मी पुन्हा एकदा पाकिस्तानच्या बंधूभावाच्या लोकांना आणि पाकिस्तानला माझ्या संवेदना व्यक्त करतो.या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याशी फोनवरून बोलल्याचे एर्दोगान म्हणाले.पाकिस्तानच्या मतांना दुजोरा देत, तुर्की राष्ट्राध्यक्षांनी त्यांच्या पोस्टमध्ये पुढे म्हटले आहे की, ‘जम्मू आणि काश्मीरमधील भयंकर दहशतवादी हल्ल्याची आंतरराष्ट्रीय चौकशी करण्याचा पाकिस्तानचा प्रस्ताव आम्हाला योग्य वाटतो.’ काही लोक आगीत तेल ओतण्याचा प्रयत्न करत आहेत, परंतु तुर्की तणाव कमी करण्याच्या आणि संवादासाठी मार्ग उघडण्याच्या बाजूने आहे. परिस्थिती हाताबाहेर जाण्यापूर्वी संवाद सुरू करण्यासाठी आम्ही शक्य ते सर्व प्रयत्न करत आहोत. तुर्कीच्या कृतघ्नतेला उत्तर देण्यासाठी, भारतातील लोक स्वतः पुढे आले आहेत आणि तुर्की उत्पादनांवर उघडपणे बहिष्कार घालत आहेत. वृत्तसंस्थेशी बोलताना, गाझियाबादमधील साहिबाबाद येथील फळ विक्रेत्यांनी सांगितले की, पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर, आम्ही पाकिस्तानला पाठिंबा देण्यासाठी तुर्की सफरचंदांवर बहिष्कार टाकण्याचा निर्णय घेतला आहे.फळ विक्रेत्यांनी पुढे म्हटले की, दहशतवादाला पाठिंबा देणाऱ्या देशांसोबत आम्ही व्यवसाय करणार नाही. आता तेथून सफरचंदांसोबत इतर कोणतेही फळ आयात केले जाणार नाही. आता आम्ही हिमाचल किंवा इतर कोणत्याही भारतीय राज्यातून सफरचंद खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.तुर्कीला मोठा आर्थिक फटका बसणार आहेसाधारणपणे, दरवर्षी तुर्कीतून भारतात १,००० ते १,२०० कोटी रुपयांचे सफरचंद आयात केले जातात. वृत्तानुसार, तुर्कीने पाकिस्तानला पाठिंबा दिल्यामुळे संगमरवरी उद्योगानेही आयातीवर बहिष्कार टाकण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे तुर्कीचे मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते.याशिवाय, सोशल मीडियावर टर्किए बॉयकॉट देखील ट्रेंड करत आहे आणि लोकांनी तुर्किएला भेट देण्याच्या त्यांच्या योजना पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे, भारतातून तुर्कीची मोठ्या प्रमाणात बुकिंग रद्द होत आहेत. भारतातील सर्वोच्च उद्योग संघटना कॉन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्स (CAT) ने सर्व व्यापारी आणि नागरिकांना तुर्की आणि अझरबैजानवर बहिष्कार टाकण्याचे आवाहन केले आहे.९५६१५९४३०६
