जालियनवाला बाग घटनेचे पडसाद ब्रिटिश संसदेत प्रा डॉ सुधीर अग्रवाल वर्धा ब्रिटिशांच्या वसाहत काळाच्या इतिहासातील लाजिरवाणा काळा डाग म्हणजे जालियनवाला बाग हत्याकांड होय.ब्रिटीश सरकारच्या जनरल डायरच्या इशाऱ्यावरून, नि:शस्त्र लोकांना गोळ्या घालण्यात आल्या, ज्यामुळे १,५०० निष्पाप लोक मृत्युमुखी पडले आणि १,२०० हून अधिक लोक जखमी झाले. आता, १९१९ मध्ये घडलेल्या या घटनेला १०६ वर्षांनी, ब्रिटिश संसदेत या प्रकरणाचे पडसाद उमटले आहेत. ब्रिटिश संसदेत कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाचे खासदार बॉब ब्लॅकमन (हॅरो ईस्ट) यांनी जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा मुद्दा उपस्थित केला आणि त्यांच्याच सरकारने भारतीय जनतेची औपचारिक माफी मागावी अशी मागणी केली. ही घटना ब्रिटीश वसाहतवादी राजवटीच्या सर्वात काळ्या अध्यायांपैकी एक मानली जाते.ब्रिटिश संसदेत बोलताना खासदार बॉब ब्लॅकमन म्हणाले, “१३ एप्रिल १९१९ रोजी कुटुंबे जालियनवाला बागेत शांतता निषेधासाठी जमली होती.मात्र जनरल डायरने ब्रिटिश सैन्याला निष्पाप लोकांवर गोळीबार करण्याचे आदेश दिले. पूर्ण दारूगोळा संपेपर्यंत हा नरसवहार सुरू राहिला या घटनेत पंधराशे होऊन अधिक लोक मृत्यूमुखी पडले तर बाराशे होऊन अधिक लोक जखमी झाले होते यंदा १३ एप्रिल रोजी या घटनेचा स्मृतिदिन येत आहे मात्र त्यावेळी ब्रिटिश संसदेची सुट्टी असेल त्यामुळे त्या अगोदर सरकारने अधिकृत विधान जारी करून काय चूक झाली हे मान्य करावे आणि भारतातील जनतेची माफी मागावी. नि:शस्त्र लोकांवर गोळ्या संपेपर्यंत हल्ला करण्यात आला. या हत्याकांडात त्यांनी याला ब्रिटिश साम्राज्यावरील “डाग” म्हटले आणि म्हटले की २०१९ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान टेरेसा मे यांनी ही घटना मान्य केली होती, परंतु औपचारिक माफी मागितली गेली नव्हती.खासदाराने त्यांच्या सरकारला १३ एप्रिल रोजी जालियनवाला बाग हत्याकांडाच्या वर्धापन दिनापूर्वी चूक मान्य करून आणि भारतातील लोकांची माफी मागून एक निवेदन जारी करण्याचे आवाहन केले. ब्लॅकमन म्हणाले, “या वर्षी १३ एप्रिल रोजी संसदेला सुट्टी असेल, त्यामुळे सरकारने प्रथम यावर निवेदन द्यावे.” या प्रस्तावावर, दुसऱ्या खासदाराने बॉब ब्लॅकमन यांच्या पुढाकाराचे कौतुक केले आणि जालियनवाला बाग हत्याकांडाला “ब्रिटिश वसाहती इतिहासातील सर्वात कुप्रसिद्ध आणि लज्जास्पद प्रकरण” म्हटले आणि म्हणाले, “मी हा प्रश्न परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मंत्र्यांपर्यंत पोहोचवीन आणि वर्धापनदिनापूर्वी निवेदन जारी करावे असे सुचवेन.”आजपर्यंत, जालियनवाला घटनेबद्दल ब्रिटनने कोणतीही माफी किंवा दुःख व्यक्त केलेले नाही. तथापि, १९९७ मध्ये भारत दौऱ्यावर आलेल्या राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांनी या घटनेवर दुःख व्यक्त केले आणि ती घटना अस्वस्थ करणारी असल्याचे म्हटले. खरं तर, राणी स्वतः जालियनवाला बाग स्मारकात पोहोचल्या आणि पीडितांना श्रद्धांजली वाहिली होती.विशेष म्हणजे ब्रिटिश संसद आणि शीख समुदाय बऱ्याच काळापासून जालियनवाला बाग हत्याकांडासाठी इंग्लंडकडून औपचारिक माफी मागण्याची मागणी करत आहेत. या घटनेच्या १०० व्या वर्धापन दिनानिमित्त या गटांनी पुन्हा एकदा ब्रिटनकडून माफी मागण्याची मागणी केली आहे. या हत्याकांडात ज्यांनी आपले प्राण गमावले त्यांनी माफी मागावी अशी मागणी विरोधी लेबर पक्षाचे नेते जेरेमी कॉर्बिन यांनीही या आधी केली होती.जालियनवाला बाग हत्याकांडाला आज १०६ वर्षे झाली आहेत, पण ब्रिटिश सरकारच्या या भयानक कृत्याचे व्रण अजूनही भिंतींवर आहेत. जेव्हा ब्रिटीश सैनिकांनी गोळीबार केला तेव्हा अनेक गोळ्या भिंतींमध्ये घुसल्या. या गोळ्यांच्या खुणा आजही जतन केल्या आहेत. तिथे बांधलेल्या स्मारकात, शहीदांना समर्पित ३ गॅलरी देखील बांधण्यात आल्या आहेत, ज्यामध्ये त्यांचे पुतळे स्थापित केले आहेत. ९५६१५९४३०६
